بله، در بیشتر موارد میتوانید بلیط هواپیمای خود را استرداد کنید. بلیط سیستمی با کسر جریمه کنسلی قابل برگشت است و هرچه دیرتر اقدام کنید، جریمه بیشتر میشود. بلیط چارتر قانون یکسانی ندارد و اغلب فقط با تأیید چارترکننده و جریمهای بالاتر قابل استرداد است. اگر پرواز را خود ایرلاین کنسل کند یا بیش از دو ساعت تأخیر بیفتد، تمام مبلغ بلیط بدون جریمه به شما بازمیگردد.
انواع بلیط هواپیما و تأثیرشان روی استرداد
دو نوع اصلی بلیط هواپیما در ایران فروخته میشود و تفاوت آنها مستقیماً روی مبلغ استرداد اثر میگذارد.
بلیط سیستمی را خود شرکت هواپیمایی، با نرخ رسمی و کلاسهای نرخی مشخص، صادر میکند. این بلیط از قوانین سازمان هواپیمایی کشوری و بخشنامههای همان ایرلاین پیروی میکند، قابل تعویض است و در کنسلی، جریمهای مشخص از مبلغش کسر و باقیمانده به شما بازمیگردد.
بلیط چارتر را آژانسها یا شرکتهای چارترکننده بهصورت عمده از ایرلاین میخرند و با قیمت پایینتر عرضه میکنند. قانون یکسانی برای کنسلی این بلیطها وجود ندارد؛ هر چارترکننده شرایط خودش را تعیین میکند و در بسیاری موارد، بهخصوص برای بلیطهای خیلی ارزان یا لحظهآخری، استرداد یا ممکن نیست یا جریمهای نزدیک به کل مبلغ دارد.
قوانین استرداد بلیط سیستمی داخلی
جریمه کنسلی بلیط سیستمی داخلی به سه عامل بستگی دارد: شرکت هواپیمایی، کلاس نرخی بلیط و فاصله زمانی تا پرواز. یک عدد ثابت و یکسان برای همه پروازها وجود ندارد، چون هر ایرلاین جدول جریمه خودش را دارد.
اصل کلی در همه ایرلاینها یکسان است: هرچه دیرتر برای کنسلی اقدام کنید، جریمه بیشتری میپردازید. برای نمونه، هواپیمایی زاگرس کلاسهای نرخی خود را در چهار گروه دستهبندی کرده و جریمهای بین صفر تا ۹۰ درصد اعمال میکند؛ هواپیمایی وارش، با یکی از پیچیدهترین جدولهای زمانی میان ایرلاینهای داخلی، جریمهای بین ۱۰ تا ۹۰ درصد دارد؛ و برخی ایرلاینهای دیگر برای کلاسهای ارزانتر خود تا سقف ۱۰۰ درصد جریمه در نظر میگیرند.
مالیات و عوارض فرودگاهی، که بخشی از مبلغ بلیط هستند، معمولاً کامل به شما بازمیگردند؛ حتی وقتی جریمه کنسلی بالاست.
قوانین استرداد بلیط چارتر
بلیط چارتر از قانون واحدی پیروی نمیکند. برخلاف بلیط سیستمی که سازمان هواپیمایی کشوری چارچوب مشخصی برایش تعیین کرده، شرایط کنسلی بلیط چارتر را همان شرکت یا آژانس چارترکننده تعیین میکند.
در مسیرهای پرتقاضا مثل کیش، قشم و چابهار، رویه رایج معمولاً اینطور است: کنسلی تا ۷۲ ساعت قبل از پرواز حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد جریمه دارد، از ۷۲ تا ۲۴ ساعت قبل جریمه به ۷۰ تا ۸۰ درصد میرسد و کمتر از ۲۴ ساعت مانده به پرواز، بیشتر چارترکنندهها کل مبلغ را نگه میدارند. بلیطهایی که با قیمت بسیار پایین خریداری شدهاند، معمولاً از همان ابتدا غیرقابل استرداد اعلام میشوند.
عدم حضور در پرواز (نوشوو) در بلیط چارتر تقریباً همیشه یعنی از دست رفتن کامل پول بلیط. در بلیط سیستمی هم نوشوو جریمه سنگینی دارد، هرچند برخی ایرلاینها حتی در این حالت بخش کوچکی از مبلغ را برمیگردانند.
زمان واریز وجه استرداد بلیط چارتر هم از بلیط سیستمی طولانیتر است، چون باید تسویهحساب میان ایرلاین و چارترکننده انجام شود؛ این فرایند از ۷۲ ساعت تا چند هفته طول میکشد.
استرداد بلیطهای خارجی
برای پروازهای خارجی، قوانین استرداد معمولاً از پروازهای داخلی سختگیرانهتر است. باید بلیط را زودتر، معمولاً بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از پرواز، کنسل کنید تا مشمول جریمههای سنگینتر نشوید.
ایرلاینهای پرطرفدار برای مسافران ایرانی هم سیاستهای متفاوتی دارند. ترکیش ایرلاینز، امارات و قطرایرویز در کلاسهای تخفیفی مثل Saver یا Lite معمولاً بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ دلار جریمه میگیرند. لوفتهانزا و بیشتر ایرلاینهای اروپایی، کلاس Economy Light را از ابتدا غیرقابل استرداد اعلام میکنند. ایرلاینهای کمهزینه مثل فلایدبی، ایرعربیا و سلامایر هم تقریباً همیشه کل مبلغ بلیط را نگه میدارند.
اگر بلیط خارجی را با کلاس نرخی بالاتر یا نرخ کامل (Full Fare) خریده باشید، معمولاً شرایط استرداد بهتری خواهید داشت. همین تفاوت، یکی از دلایل اصلی گرانتر بودن این کلاسهاست.
چه زمانی جریمهای پرداخت نمیکنید؟
جریمه کنسلی فقط وقتی اعمال میشود که خود شما تصمیم به لغو سفر بگیرید. اگر مشکل از طرف ایرلاین باشد، قانون کاملاً فرق میکند.
طبق مقررات سازمان هواپیمایی کشوری، مسئولیت کنسلی، تأخیر یا تغییر برنامه پرواز بر عهده شرکت هواپیمایی صادرکننده بلیط است. اگر پروازتان کنسل شود یا بیش از دو ساعت تأخیر بخورد و شما از ادامه سفر منصرف شوید، حق دارید کل مبلغ بلیط را بدون هیچ جریمهای پس بگیرید. بلیط یا رسید مهرشده ایستگاه مبدا را نزد خود نگه دارید تا در زمان پیگیری استرداد به آن استناد کنید.
برخی ایرلاینها در شرایط خاص، مثل فوت یکی از بستگان درجهیک یا بستری اورژانسی، با ارائه مدارک معتبر پزشکی یا فوت، جریمه کنسلی را کاهش میدهند یا بهطور کامل صرفنظر میکنند. این تصمیم موردی و بر اساس سیاست همان ایرلاین گرفته میشود؛ مدارک را از همان ابتدا آماده و ارسال کنید تا روند بررسی طولانی نشود.
مراحل درخواست استرداد بلیط هواپیما
بلیط را پیدا کنید
از طریق پنل کاربری وارد شوید یا شماره رفرنس بلیط را برای پشتیبانی ارسال کنید.
جریمه دقیق را ببینید
مبلغ جریمه بر اساس نوع بلیط، کلاس نرخی و زمان درخواست محاسبه و پیش از تأیید نهایی به شما نشان داده میشود.
روش بازگشت وجه را انتخاب کنید
اعتبار در حساب کاربری معمولاً فوری است؛ واریز به حساب بانکی زمان بیشتری میبرد.
منتظر واریز بمانید
برای بلیط سیستمی طبق مقررات بینبانکی معمولاً ۲۴ تا ۷۲ ساعت؛ برای بلیط چارتر، بسته به تسویهحساب با چارترکننده، زمان بیشتری لازم است.
راههای کاهش ضرر مالی هنگام استرداد
همین که برنامه سفرتان تغییر کرد، اقدام کنید؛ جریمه با گذشت زمان بالا میرود، نه پایین.
اگر تاریخ سفرتان قطعی نیست، بلیط سیستمی را به چارتر خیلی ارزان ترجیح دهید؛ تفاوت قیمت اغلب همان ریسکی است که میپذیرید.
شرایط کنسلی کلاس نرخی را پیش از پرداخت بخوانید، نه بعد از خرید.
برای شرایط خاص مثل فوت یا بستری اورژانسی، مدارک معتبر را از همان ابتدا آماده نگه دارید.
اگر ریسک کنسلی سفرتان بالاست، بیمه مسافرتی را هم در نظر بگیرید.
استرداد بلیط هواپیما از سفرمی
سفرمی بلیط سیستمی و بلیط چارتر پرواز داخلی و خارجی را در کنار بلیط قطار، اتوبوس، رزرو هتل و بیمه مسافرتی عرضه میکند. همین تنوع کمک میکند پیش از خرید، متناسب با قطعیت برنامه سفرتان، بین قیمت پایینتر بلیط چارتر و انعطاف استرداد بیشتر بلیط سیستمی انتخاب کنید.
برای بلیط سیستمی، جریمه کنسلی طبق قوانین همان ایرلاین محاسبه و از مبلغ بلیط کسر میشود و باقیمانده به حساب شما بازمیگردد. برای بلیط چارتر، که هیچ قانون یکسانی ندارد، کافی است موردی با پشتیبانی سفرمی تماس بگیرید؛ تیمی که شبانهروزی و هفت روز هفته پاسخگوست، در صورت امکان استرداد نزد چارترکننده، جریمه را کسر و باقیمانده را برایتان واریز میکند. وضعیت درخواست را هم میتوانید از بخش پیگیری بلیط در هر لحظه دنبال کنید.
اگر ریسک کنسلی سفرتان بالاست، خرید بیمه مسافرتی سفرمی در کنار بلیط، گزینهای است که ارزش بررسی دارد؛ این نوع بیمه میتواند بخشی از هزینههای ناگهانی سفر را پوشش دهد.


