یکی از پرتکرارترین سوالهایی که مسافران قبل از خرید بلیط میپرسند این است: الان بخرم یا صبر کنم؟ این سوال بهخصوص وقتی مهم میشود که قیمت بلیط هواپیما، همانطور که همهمان تجربه کردهایم، از یک روز به روز دیگر تغییر میکند و هیچ الگوی سادهای هم پشتش دیده نمیشود. جواب کوتاهش این است که بستگی دارد؛ به نوع بلیط، به مقصد، و به اینکه چقدر تا تاریخ سفرتان زمان مانده. خیلی از توصیههای رایج دربارهی «بهترین زمان خرید بلیط هواپیما » یا خیلی کلی هستند یا اصلاً با بازار پرواز ایران همخوانی ندارند. در این مطلب، میگوییم چه زمانی برای بلیط سیستمی بهتر است، چه زمانی برای چارتر، و چرا این قاعده در سفرهای پرتقاضا مثل نوروز و اربعین کاملاً برعکس میشود.
بهترین زمان خرید بلیط هواپیما، به نوع بلیط هم بستگی دارد
همانطور که پیشتر هم گفته بودیم، بلیط سیستمی و بلیط چارتردو منطق قیمتگذاری کاملاً متفاوت دارند. بلیط سیستمی را خود ایرلاین و بر اساس کلاسهای نرخی از پیش تعیینشده قیمتگذاری میکند؛ بلیط چارتر را آژانس بر اساس میزان تقاضای همان مسیر و همان روز، مرتب تغییر میدهد.همین تفاوت باعث میشود «بهترین زمان خرید» هم برای این دو، دو جواب متفاوت داشته باشد. اول باید بدانید دنبال کدامیک هستید، بعد بپرسید چه زمانی بخرید.
برای بلیط سیستمی چه زمانی بهتر است؟
بلیطهای سیستمی از چند هفته تا چند ماه قبل از پرواز در دسترس قرار میگیرند و ارزانترین کلاسهای نرخی معمولاً همان ابتدای بازهی فروش پر میشوند. به همین دلیل، اگر تاریخ سفرتان مشخص است، خریدن بلیط سیستمی در بازهای حدود چهار تا شش هفته مانده به پرواز، معمولاً تعادل خوبی بین قیمت مناسب و اطمینان از موجود بودن صندلی ایجاد میکند. این عدد یک قانون ثابت نیست -برای مسیرهای کمتردد ممکن است زودتر هم به همین قیمت برسید- اما بهعنوان یک نقطهی شروع، منطقی است. از طرف دیگر، خریدن خیلی زودتر از این بازه هم همیشه به نفعتان نیست؛ چون برخی ایرلاینها هنوز کل نمودار قیمتی پرواز را باز نکردهاند و ممکن است بعداً کلاسهای نرخی جدیدی با قیمت مشابه یا حتی کمی پایینتر اضافه شود. چیزی که مطمئناً نباید انتظارش را داشته باشید این است که بلیط سیستمی، مثل چارتر، نزدیک پرواز ارزانتر شود؛ این اتفاق تقریباً هیچوقت برای سیستمی نمیافتد.
برای بلیط چارتر چه زمانی بهتر است؟
برای چارتر، ماجرا پیچیدهتر است. چون قیمت این بلیطها را آژانس بر اساس ظرفیت باقیمانده تنظیم میکند، ممکن است ارزانترین قیمت را چند ماه قبل ببینید، یا برعکس، چند ساعت مانده به پرواز، وقتی آژانس میخواهد صندلیهای خالی را خالی نگذارد. به همین دلیل برای چارتر، یک تاریخ ثابت بهعنوان «بهترین زمان» وجود ندارد؛ کاری که واقعاً جواب میدهد، رصد قیمت در طول زمان و مقایسهی مکرر آن با بلیط سیستمی همان مسیر است، نه اعتماد به یک قانون کلی.
تعداد پرواز روزانه هم روی بهترین زمان تاثیر دارد
مسیرهایی که چند پرواز در روز و چند ایرلاین رقیب دارند، مثل تهران-مشهد یا تهران-کیش، معمولاً فرصتهای قیمتی بیشتری هم در طول روز و هم در طول هفته به شما میدهند؛ چون رقابت بین ایرلاینها و آژانسها بیشتر است. اما مسیرهای کمتردد یا بینالمللی با تعداد پرواز محدود، این انعطاف را کمتر دارند و صبر کردن برای یک فرصت نامعلوم، ریسک بیشتری هم به همراه دارد. اگر مسیرتان از این دستهی دوم است، بهتر است بهجای امید بستن به افت قیمت، همان بازهی چهار تا شش هفتهای که گفتیم را جدی تر بگیرید.
یک باور رایج که باید اصلاحش کنیم
احتمالاً شنیدهاید که باید حتماً روز سهشنبه بلیط بخرید تا ارزانتر باشد. این باور، دستکم به شکلی که رایج است، درست نیست؛ روزی که شما دکمهی خرید را میزنید، تاثیر مشخصی روی قیمت ندارد. چیزی که واقعاً روی قیمت اثر میگذارد، روزی است که پرواز میکنید، نه روزی که بلیط را میخرید. پروازهای میانهفته، بهخصوص سه شنبه و چهارشنبه، معمولاً تقاضای کمتری نسبت به پنجشنبه و جمعه دارند و همین باعث میشود قیمتشان -مخصوصاً در بلیط چارتر- پایینتر بماند. پس اگر انعطاف دارید، بهجای نگران بودن دربارهی روز خرید، روی روز پرواز تمرکز کنید.
نکتهی مهم برای پروازهای بینالمللی: نرخ ارز
برای پروازهای خارجی، یک متغیر اضافه هم وارد بازی میشود که در پرواز داخلی وجود ندارد: نرخ ارز. چون قیمت بسیاری از بلیطهای بینالمللی بر پایهی دلار محاسبه و بعد به تومان تبدیل میشود، حتی اگر تقاضای مسیر تغییری نکند، نوسان نرخ ارز به تنهایی میتواند قیمت تومانی بلیط را در عرض چند روز جابه جا کند. برای همین، اگر مقصدتان خارج از کشور است، رصد بلیط هواپیما را با رصد نرخ ارز همزمان انجام دهید؛ گاهی بهترین فرصت خرید نه بهخاطر خالی شدن ظرفیت، بلکه بهخاطر یک روز آرام در بازار ارز پیش میآید.
برای سفرهای پرتقاضا مثل نوروز و اربعین، این قانون فرق میکند
هر چه گفتیم، یک استثنای مهم دارد: تعطیلات نوروز، ایام اربعین، و اوج تابستان. در این بازهها، تقاضا آنقدر بالاست که موضوع اصلی دیگر «ارزانتر خریدن» نیست، بلکه «اصلاً بلیط پیدا کردن» است. هم بلیط سیستمی و هم چارتر، هفتهها قبل از این تعطیلات پر میشوند و قیمتها، بهجای پایین آمدن نزدیک تاریخ سفر، بالا میروند. اگر برنامهی سفرتان با نوروز، اربعین یا تعطیلات تابستان همزمان است، بهتر است دستکم یکی دو ماه زودتر از شروع آن بازه، بلیطتان را نهایی کرده باشید؛ چون هرچه به روزهای پایانی نزدیکتر شوید، هم انتخاب مسیرها کمتر میشود و هم قیمتها بالاتر میرود.
چه کسی باید زودتر بخرد و چه کسی میتواند صبر کند؟
اگر سفرتان با یک مناسبت مشخص مثل عروسی، کنفرانس یا تعطیلات مدرسه گره خورده و تاریخش قابل تغییر نیست، جزو کسانی هستید که باید زودتر اقدام کنند؛ چون ریسک نبود صندلی برایتان گرانتر از چند صد هزار تومان صرفهجویی احتمالی است. اما اگر سفرتان انعطاف دارد -مثلاً میتوانید یک هفته زودتر یا دیرتر بروید، یا مقصد دقیق برایتان اهمیت حیاتی ندارد- میتوانید صبر کنید و منتظر افت قیمت بمانید، بهخصوص روی بلیطهای چارتر. تفاوت اصلی بین این دو گروه، میزان تحمل ریسک است، نه اینکه کدامشان باهوشتر خرید میکنند.
چطور بدون رصد مداوم، بهترین قیمت را از دست ندهیم؟
واقعیت این است که چک کردن روزانهی قیمت یک مسیر، برای اکثر آدمها وقتگیر و خستهکننده است. سفرمی برای همین یک سامانهی اطلاعرسانی قیمت دارد: مبدا، مقصد و بازهی زمانی سفرتان را وارد میکنید، محدودهی قیمتی مدنظرتان را مشخص میکنید، و به محض اینکه قیمت بلیط به همان بازه برسد، از طریق پیامک باخبر میشوید. برای پروازهای داخلی این امکان روی همهی مسیرها فعال است و برای خارجی هم روی مسیرهایی مثل استانبول، تفلیس، دبی و باکو در دسترس است. یک نکتهی تکمیلی: حتی در طول یک روز هم قیمتها میتوانند چند بار تغییر کنند، پس اگر خودتان دستی رصد میکنید، فقط به یک بار چک کردن در روز اکتفا نکنید. این کار بهخصوص برای کسانی که تاریخ سفرشان کاملاً قطعی نیست و میخواهند صبر کنند تا قیمت مناسبی پیدا شود مفید است؛ چون بهجای نگرانی از اینکه مبادا یک فرصت خوب را از دست بدهند، فقط منتظر پیامک میمانند
جمع بندی
بهترین زمان خرید بلیط هواپیما یک جواب ثابت ندارد؛ به نوع بلیط، مقصد، و اینکه سفرتان در چه بازهای قرار میگیرد بستگی دارد. برای بلیط سیستمی، زودتر اقدام کنید تا کلاسهای ارزانتر را از دست ندهید؛ برای چارتر، صبور باشید و مرتب مقایسه کنید؛ و برای سفرهای پرتقاضا، هرچه زودتر بهتر. اگر هم وقت رصد کردن ندارید، سامانهی اطلاعرسانی قیمت سفرمی میتواند این کار را جای شما انجام دهد. و اگر مشکل اصلیتان زمانبندی نیست و بیشتر نگران پرداخت یکجای هزینه هستید، خرید قسطی هم میتواند راهحل دیگری باشد که فشار مالی سفر را کم میکند.


